Çoğumuzun cebinde duran o sıradan 100 TL’lik banknot, aslında bir kağıt parçasından çok daha fazlasıdır; o, devletle, sistemle ve "görünmez ortaklarla" imzaladığınız gizli bir sözleşmedir. Gelin, emeğiyle geçinen, evi ve arabası olan ama sosyal aktivitesi sıfıra inmiş "ideal" bir vatandaşın 100 TL’sinin başına gelenleri, bir korku filmi tadında izleyelim.

1. Perde: Daha Elinize Değmeden Gidenler

Siz 100 TL kazandığınızı sanırsınız. Ancak sistem, "önce benim payım" der. %27’lik gelir vergisi dilimindeyseniz, o 100 TL daha banka hesabınıza düşmeden 27 TL’sini kaybeder.

Kalan: 73 TL.

2. Perde: Kapıdaki Metal Yığın ve "Sahiplik" Vergisi

Eviniz ve arabanızın olması bir huzur kaynağı mı, yoksa vergi dairesine bağlı birer abonelik mi? Aylık 5.000 TL yakıt harcayan, yıllık MTV, kasko ve sigorta toplamı 23.000 TL olan bir araç sahibi için 100 TL'nin içindeki "araba payı" yaklaşık 6,08 TL'dir.

Şok Detay: Bu 6,08 TL'nin yaklaşık 2,76 TL'si (MTV ve yakıttaki ÖTV+KDV) doğrudan devlete geri döner. Arabanız kapıda yatsa bile vergisi işlemeye devam eder.

3. Perde: Faturaların Sessiz Çığlığı

Elektrik, su, doğalgaz ve internet... Sadece hizmet bedeli ödediğinizi mi sanıyorsunuz?

• İnternet ve telefon faturalarınızda %20 KDV’nin üstüne binen %10 Özel İletişim Vergisi (ÖİV) ile "verginin vergisini" ödersiniz.
• 100 TL’lik kazancınızın içinden faturalara giden yaklaşık 16,73 TL’nin 3,70 TL’si yine vergi ve fonlara buharlaşır.

4. Perde: Market Sepeti – Final Darbesi

Geriye kalan 50,19 TL ile markete girersiniz. Karnınızı doyurmak için aldığınız gıdada ortalama %10, evi temizlemek için aldığınız deterjanda ise %20 KDV sizi karşılar.

• Bu son aşamada da yaklaşık 5,32 TL vergi ödersiniz.

Bölüm Sonu Özeti: 100 TL’den Geriye Ne Kaldı?

Dar gelirli kahramanımız 100 TL kazanmak için ter döktü, ancak gün sonunda:

• Toplam Ödenen Vergi: 38,78 TL (%39)
• Reel Tüketim Gücü: 61,22 TL

Bu hesap:

• Lüks tüketimi içermiyor.
• Alkol, sigara gibi yüksek ÖTV’li ürünleri içermiyor.
• Dışarıda yemek yemeyi içermiyor.
• Konut alım vergilerini içermiyor.
• Zorunlu gss ve emeklilik plan kesintilerini içermiyor.
• Bu analiz ortalama varsayımlara dayanıyor.

Yani günün neredeyse 4 saatini kendisi için değil, sistemin dişlilerini yağlamak için çalışarak geçirdi. Üstelik bu hesapta ne bir sinema bileti var, ne de bir bardak dışarıda içilmiş kahve... Sadece hayatta kalmanın bedeli bu.

Gelecek Bölüm: Patronun 100 TL’si – "Gider Gösterme" Sanatı ve Vergi Kalkanları.